dnd, d&d dungeons and dragons
 
Literatura minionych epok
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Epoki literackie ˇ Archiwum cytatów ˇ Forum ˇ Linki ˇ Szukaj ˇ Redakcja ˇ ˇ
 
isa, dnd.rpg.info.pl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Epoki literackie

Starożytność
Średniowiecze
Renesans
Barok
Oświecenie
Romantyzm
Pozytywizm
Młoda Polska/ Modernizm
XX-lecie Międzywojenne
Współczesność
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Śladami literatów

Kazimierz Dolny
Lublin
Nałęczów
Romanów
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Młoda Polska - charakterystyka epoki

BP

Młoda Polska – charakterystyka epoki

Czas trwania: umownie przyjmuje się za daty graniczne lata 1890 oraz 1918.

  • W 1891 roku ukazała się pierwsza seria Poezji K. Przerwy-Tetmajera, a w 1894 druga seria, która stanowi przykład liryki dekadenckiej. Za szczytowy fazę tej epoki przyjmuje się lata 1900- 1904, kiedy to powstają najwybitniejsze dzieła, m.in. Wesele Wyspiańskiego.
  • W 1905 roku wybuchła rewolucja w Rosji, która przyczyniła się do znacznych zmian społecznych. Znalazły one swoje odbicie w literaturze: W. Berent Ozimina, W.S.Reymont Ziemia obiecana, A. Strug Dzieje jednego pocisku.
  • W 1907 zmarł Stanisław Wyspiański i od tego momentu rozpoczyna się schyłek epoki.
  • W 1910 roku S. Brzozowski opublikował Legendę Młodej Polski, w której znalazło się podsumowanie osiągnięć epoki.
  • Lata 1911-1913 to powrót do poetyki klasycznej i zainteresowanie filozofią Bergsona.
  • W 1914 roku wybuchał I wojna światowa – narodził się nurt literatury legionowej.
  • 1918 – odzyskanie niepodległości, pojawienie się nowych tendencji w literaturze .

Nazwa epoki- wyróżnia się takie określenia jak Młoda Polska (nazwa użyta przez Artura Górskiego, sformułowana na wzór, pojawiających się w Europie określeń dla nowych kierunków w sztuce – Nowe Niemcy, Nowa Francja, Nowa Skandynawia), modernizm (oznacza nowość, dążenie twórców do zyskania odrębności i odcięcia się od przeszłości), neoromantyzm (nawiązywanie do twórców i dzieł z okresu romantyzmu) .

Filozofia epoki: Artur Schopenhauer (jego filozofia jest głęboko pesymistyczna, zakłada, że życie ludzkie jest cierpieniem, szczęście jest niemożliwe do osiągnięcia, dlatego egzystencja staje się koszmarem. Należy zatem wyzbyć się potrzeb i pragnień. Stan, w którym człowiek wyzbywa się chęci życia określa się mianem nirwany), Fryderyk Nietzsche (głosił kult jednostki wybitnej, afirmację życia, siły i aktywności; uważał również, ze istnieje zasada nierówności – więcej przywilejów przypada jednostce, która wykazuje się większa siłą życiową), Henri Bergson (intuicja umożliwia całościowe poznanie świata).

Główne nurty literatury Młodej Polski : naturalizm (zakładał zainteresowanie najniższymi warstwami społecznymi i poddanie ich naukowej obserwacji, pojawiał się język potoczny, opisywano środowiska wcześniej pomijane. Za jego twórcę uznaje się Zolę), dekadentyzm (nie jest prądem czy kierunkiem w literaturze, ale wyraża postawę rezygnacji, zwątpienia, nudy, był efektem rozczarowania ideałami i przeświadczeniem o nieuchronności upadku cywilizacji), symbolizm (próba wyrażenia tego, co niewyrażalne poprzez użycie symbolu, który poza znaczeniem bezpośrednim, posiada znaczenie ukryte) impresjonizm (uwrażliwienie na kolor, oświetlenie przedmiotu, wydobycie jego niepowtarzalnych cech, wzbogacenie brzmieniowej strony utworu, krajobraz jest prezentowany w taki sposób, by wyrażał uczucia twórcy), parnasizm (protest przeciwko liryce osobistej, poezja miała być bezosobowa, kunsztowna, inspiracją stała się mitologia grecka), ekspresjonizm (hiperbolizacja stylu, wykorzystanie karykatury, groteski i fantastyki, ważne było kontrastowanie).

Głównymi teoretykami literatury byli: Zenon Przesmycki (Miriam), Stanisław Przybyszewski- jego słynny manifest Confiteor zawierał przekonanie, ze sztuka jest celem samym w sobie, Artur Górski.

Literatura powszechna: wśród poetów największy wpływ mieli: Charlesa Baudelaire Kwiaty zła, Paul Verlaine, Arthur Rimbaud. W epice ogromną rolę odegrał Emil Zola, zaś w dramacie Henryk Ibsen.

Literatura polska:

  • Liryka:
    a) Jan Kasprowicz Krzak dzikiej róży, Hymny, O bohaterskim koniu i walącym się domu, Chwile, Księga ubogich, Mój świat.
    b) Kazimierz Przerwa-Tetmajer Poezje (cztery serie)
    c) Leopold Staff Sny o potędze, dzień duszy, Ptakom niebieskim, Gałąź kwitnąca, Uśmiechy godzin, W cieniu miecza, Łabądź i lira.

  • Epika:
    a) W.S. Reymont Chłopi, Ziemia obiecana
    b) Stefan Żeromski Ludzie bezdomni, Wierna rzeka, Popioły, Siłaczka,
    c) Wacław Berent Próchno
    d) Andrzej Strug Dzieje jednego pocisku
    e) Karol Irzykowski Pałuba. Sny Marii Dunin
    f) Władysław Orkan Komornicy, W roztokach

  • Dramat:
    a) Gabriela Zapolska Moralność Pani Dulskiej, Ich czworo
    b) Stanisław Wyspiański Wesele, Bolesław Śmiały, Noc listopadowa, Akropolis, Skałka, Sędziowie.
    c) Stefan Żeromski Róża
    d) Tadeusz Rittner W małym dworku
    e) Jan August Kisielewski W sieci, Karykatury
    f) Stanisław Przybyszewski Śnieg

Bibliografia:

Opracowania lektur, oprac. E. Zarych i M. Tomczyk, Kraków 2008.
„Pamiętajcie o ogrodach…” oprac. A.Z. Makowiecki, A. Markowski, W. Paszyński, T. Wroczyński, Warszwa 2003.
A. Hutnikiewicz, Młoda Polska, Warszawa 1994.

 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Pisarze i poeci polscy

Krzysztof Kamil Baczyński
Gustaw Ehrenberg
Ignacy Krasicki
Józef Ignacy Kraszewski Zygmunt Krasiński
Walery Łoziński
Adam Mickiewicz
Cyprian Kamil Norwid
Antoni Edward Odyniec Bruno Schulz
Lucjan Siemieński
Juliusz Słowacki
Mieczysław Romanowski Kornel Ujejski
Bogdan Zaleski
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Pisarze i poeci zagraniczni

Antoni Czechow
Luigi Pirandello
Walter Scott
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl


Copyright © 2006

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie