dnd, d&d dungeons and dragons
 
Literatura minionych epok
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Epoki literackie ˇ Archiwum cytatów ˇ Forum ˇ Linki ˇ Szukaj ˇ Redakcja ˇ ˇ
 
isa, dnd.rpg.info.pl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Epoki literackie

Starożytność
Średniowiecze
Renesans
Barok
Oświecenie
Romantyzm
Pozytywizm
Młoda Polska/ Modernizm
XX-lecie Międzywojenne
Współczesność
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Śladami literatów

Kazimierz Dolny
Lublin
Nałęczów
Romanów
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Bruno Schulz

BP

Bruno Schulz – biografia i twórczość

Dorobek literacki Schulza, mimo że niezbyt obszerny pod względem objętościowym, należy do najciekawszych zjawisk w polskiej prozie międzywojennej [1] i z pewnością wywołuje skrajne opinie. Postać autora Sklepów cynamonowych, podobnie jak jego zbiory opowiadań, jest bardzo interesująca.

Bruno Schulz urodził się 12 lipca 1892 roku w Drohobyczu (dzisiaj Ukraina Zachodnia) i tam spędził niemal całe swoje życie. Miasteczko stało się dla pisarza bogatym źródłem inspiracji artystycznych - senny klimat prowincji, małe uliczki, doskonale znający się mieszkańcy - to wszystko złożyło się na bogaty świat opowiadań [2]. Cechą wyróżniającą twórczość Schulza, jest jego styl [3]:

  • nasycenie opisów poetycką metaforą: „(...) cisza drgających słojów powietrznych, kwadraty blasku, śniący żarliwy swój sen na podłodze (…)”[4].

  • swobodne przechodzenie od realistycznych opisów do fantastycznych wizji: „Podobieństwo do karakona występowało z dniem każdym wyraźniej – mój ojciec zamieniał się w karakona. Zaczęliśmy się przyzwyczajać do tego. Widywaliśmy go coraz rzadziej, całymi tygodniami znikał gdzieś na swych karakonich drogach – przestaliśmy go odróżniać, zlał się w zupełności z tym czarnym niesamowitym plemieniem”[5].

  • wyszukiwane porównania: „ Jak za dni Noego płynęły te kolorowe pochody, te sierści i grzywy, te falujące grzbiety i ogony, te łby, potakujące bez końca w takt stąpania”[6].

  • rozbudowane zdania: „ Arcyksiążę drgnął na to imię, sięgnął do szabli, ale po chwili jakby opamiętał się, żywsza czerwień zabarwiła jego uszminkowane policzki, kąciki ust podniosły się jakby w uśmiechu, oczy zaczęły się toczyć w orbitach, miarowo i dostojnie odbywał cercle, posuwał się od jednego do drugiego z promiennym uśmiechem”[7].

  • magiczny nastrój: „ To, o czym tu mówić będziemy, działo się tedy w owym trzynastym, nadliczbowym i niejako fałszywym miesiącu tego roku na tych kilkunastu pustych kartkach wielkiej kroniki kalendarza”[8].

  • barwny język,

  • konwencja oniryczna, np. ojciec przemienia się w raka, pokój Bianki w pociąg,

  • narracja zasadza się na długich wywodach i monologach,

  • umieszczanie elementów mitologicznych i biblijnych – włóczęga jako grecki bożek, ojciec jako prorok.

Nowatorskim zabiegiem Schulza było uczynienie narratorem kilkunastoletniego chłopca, Józefa. Jest on tajemniczy i stopniowo odsłania czytelnikowi świat swojego dzieciństwa, który jest pełny marzeń, wizji, snów. Najważniejsze miejsce w owym świecie zajmuje Ojciec. W Sklepach cynamonowych prowadzi sklep, rozmawia z Bogiem, czyta Talmud, zajmuje się hodowlą ptaków. W Traktacie o manekinach został przedstawiony jako patriarcha i głosiciel poglądu o wiecznym tworzeniu i stwarzaniu [9].

W opowiadaniach Schulza, a zwłaszcza w Sklepach cynamonowych mamy do czynienia z mitem dzieciństwa – narrator wspomina przeszłość i przedstawia wydarzenia z perspektywy dziecka. Perspektywa ta znacznie różni się od sposobu postrzegania rzeczywistości przez dorosłych, ponieważ otaczający świat może ulec deformacji w wyniku wyolbrzymienia lub bagatelizowania pewnych wydarzeń.

Znaczenie tytułu – według bohatera boazerie w sklepach były koloru cynamonowego.
Sklepy cynamonowe oraz Sanatorium pod Klepsydrą są przykładem prozy poetyckiej.

BIOGRAFIA (najważniejsze fakty):

  • Schulz urodził się w rodzinie zasymilowanych galicyjskich Żydów,

  • W 1902 roku rozpoczął naukę w gimnazjum im. Cesarza Franciszka Józefa,

  • w 1910 roku zdał maturę i rozpoczął studia architektoniczne na Politechnice Lwowskiej – zrezygnował z nich i w 1913 roku powrócił do domu,

  • I wojnę światową spędził częściowo w Wiedniu, gdzie studiował parę miesięcy na Akademii Sztuk Pięknych – jednak wkrótce wrócił do domu, w 1915 zmarł jego ojciec,

  • na początku lat 20. ukazała się Xięga bałwochwalcza – cykl grafik wykonanych oryginalną, wynalezioną przez niego techniką – cliché verre- rysunek jest wydrapany na płytce pokrytej czarną żelatyną i odbijany na papierze fotograficznym. Tematem zbioru jest męska adoracja kobiecego piękna.

  • 1933 ukazują się Sklepy cynamonowe,

  • 1937 wydane zostaje Sanatorium pod Klepsydrą,

  • 1938 Schulz otrzymuje Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury, w 1941 roku po wkroczeniu wojsk niemieckich do Drohobycza pisarz został przesiedlony do getta,

  • 19 listopada 1942 został zastrzelony przez Karla Günthera w trakcie akcji pogromu Żydów ( „czarny czwartek”).

Bruno Schulz był nieśmiałym i skromnym człowiekiem. W latach 1925 – 1927 przyjaźnił się z Władysławem Riffem i to jemu przesyłał próbki swojej prozy. Wyjazdy do Zakopanego zaowocowały znajomością z Witkacym czy Deborą Vogel, która starała się rozsławić twórczość Schulza, ale bezskutecznie. Sytuacja zmieniła się wraz z poznaniem Zofii Nałkowskiej. Autor Sklepów cynamonowych przyjaźnił się z Gombrowiczem, Witkacym, Brezą.

W drugiej połowie lat trzydziestych Schulz współpracował krótko z grupą „Przedmieście”. Wyjechał także do Paryża, ale nie udało mu się nawiązać żadnych interesujących kontaktów. Pisarz pracował również nad powieścią Mesjasz, ale rękopis zaginął w czasie wojny. Omawiał także nowości wydawnicze na łamach „Wiadomości Literackich” i „Tygodnika Ilustrowanego”.

Przypisy:

[1] K. Zajas, Proza awangardowa , [w:] Literatura polska, t. 7, Międzywojnie, Kraków 2006, s. 188.
[2] Tamże, s. 189.
[3] Tamże, s. 195 – 196.
[4] B. Schulz, Sierpień, [w:] tegoż, Sklepy cynamonowe, Kraków 2008, s.5.
[5] Tenże, Karakony, [w:] tegoż, dz. cyt., s. 52.
[6] Tenże, Genialna epoka , [w:] tegoż, Sanatorium pod Klepsydrą, Kraków 2008, s. 78.
[7] Tenże, Wiosna, [w:] tegoż, Sanatorium..., s. 122.
[8] Tenże, Noc wielkiego sezonu , [w:] tegoż, Sklepy cynamonowe, s. 57.
[9] K. Zajas, dz. cyt., s.192-193.

Bibliografia:

Literatura polska, t.7, Międzywojnie, pod red. M. Szulca,
Eustachiewicz L., Dwudziestolecie 1919 – 1939.
Kwiatkowski J., Dwudziestolecie międzywojenne.
Zawada A., Dwudziestolecie literackie.

 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Pisarze i poeci polscy

Krzysztof Kamil Baczyński
Gustaw Ehrenberg
Ignacy Krasicki
Józef Ignacy Kraszewski Zygmunt Krasiński
Walery Łoziński
Adam Mickiewicz
Cyprian Kamil Norwid
Antoni Edward Odyniec Bruno Schulz
Lucjan Siemieński
Juliusz Słowacki
Mieczysław Romanowski Kornel Ujejski
Bogdan Zaleski
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Pisarze i poeci zagraniczni

Antoni Czechow
Luigi Pirandello
Walter Scott
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl

dnd, d&d dungeons and dragons
 
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
 
isa, dnd.rpg.info.plwotc, ogl


Copyright © 2006

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie